Τι προβλέπει το ΦΕΚ 194Δ/2025
Με την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος 59/2024 (ΦΕΚ 194Δ/2025), γίνεται καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης.
Το Π.Δ. εισάγει σημαντικούς περιορισμούς στη δόμηση, ειδικά για οικισμούς που:
- Δεν διαθέτουν εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
- Δεν έχουν συνεχή οικιστική ανάπτυξη ή κρίνονται ως “τυπικά παραδοσιακοί”
Πώς επηρεάζονται οι οικισμοί της Λήμνου
Αρκετοί οικισμοί του νησιού, όπως ο Αγ Ιωάννης, ο Κότσινας, κ.ά., ενδέχεται να τεθούν εκτός οικοδομικής αξιοποίησης, αφού:
- Δεν διαθέτουν σχέδιο πόλεως ή οργανωμένη πολεοδομική μελέτη,
- Δεν πληρούν τα κριτήρια συνεκτικότητας όπως ορίζονται από το νέο ΠΔ.
Αυτό συνεπάγεται ότι:
- Αναστολή οικοδομικών αδειών θα ισχύσει για νέα οικόπεδα.
- Η ανακαίνιση ή επέκταση υφιστάμενων κατοικιών θα είναι πιο σύνθετη ή απαγορευμένη.
- Μειώνεται η αξία γης σε περιοχές που έως τώρα θεωρούνταν “ελκυστικές” για εξοχικές κατοικίες ή τουριστική ανάπτυξη.
Αντιδράσεις από τον Δήμο και επαγγελματικούς φορείς
Το Πρακτικό 19/2025 της Δημοτικής Επιτροπής Λήμνου αναφέρει ξεκάθαρα πως:
“Η εφαρμογή του ΠΔ 59/2025 αποτελεί σοβαρό πλήγμα για την ανάπτυξη των μικρών κοινοτήτων του νησιού.”
Επίσης:
- Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος εξέφρασε επιφυλάξεις, καθώς “το Π.Δ. εφαρμόζεται οριζόντια χωρίς να λαμβάνει υπόψιν τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής”.
- Αντίστοιχες ανησυχίες έχουν διατυπωθεί και από νησιά όπως η Κάρπαθος, η Σαμοθράκη και η Ικαρία, όπου η εφαρμογή του Π.Δ. εμποδίζει νέες οικοδομές και περιορίζει τη βιωσιμότητα αγροτικών οικισμών.
Ποια είναι η επόμενη μέρα
Το Π.Δ. μπορεί να οδηγήσει:
- Σε δικαστικές ενέργειες από ιδιοκτήτες γης που βλέπουν τα ακίνητά τους να αποχαρακτηρίζονται ουσιαστικά,
- Σε αποεπένδυση από τον κατασκευαστικό τομέα στη Λήμνο,
- Σε δημογραφική υποχώρηση μικρών κοινοτήτων, αφού δεν θα μπορούν να στεγάσουν νέους κατοίκους.
Συμπεράσματα
Η Λήμνος βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Το νέο Π.Δ. θέτει αναχώματα στην ανάπτυξη αλλά και την απλή επιβίωση δεκάδων οικισμών. Είναι ανάγκη οι τοπικοί φορείς, σε συνεργασία με τους πολίτες και τους τεχνικούς συλλόγους, να απαιτήσουν ειδικές προβλέψεις για τα νησιά του Αιγαίου, που θα εξασφαλίζουν:
- Προστασία του τοπίου με σεβασμό στον ντόπιο πληθυσμό
- Ρεαλιστικές δυνατότητες κατοίκησης και οικονομικής δραστηριότητας
